Yapay zeka tabanlı ticaret sistemlerinin finansal piyasalarda yarattığı riskler artıyor.
Yapay Zeka ve Finansal Pazarlar
Wharton Üniversitesi finans ve ekonomi profesörü Itay Goldstein, yapay zeka (YZ) tabanlı ticaretin, perakende yatırımcıların çıkarlarını tehdit edebileceği konusunda uyarıda bulundu. Goldstein, 2014 yılında yayımlanan “Flash Boys” adlı kitabında Michael Lewis’in Wall Street’teki yüksek frekanslı ticaretin perakende yatırımcılar üzerindeki etkilerini ortaya koyduğunu hatırlattı. Lewis’in kitabında, Wall Street’teki “yeni finansal zekalar” ve yazılımların, programcıların şahsen yapmayacağı şekilde davranışlar sergilediği vurgulanıyordu.
AI Ticareti ve Koordinasyon Riskleri
Goldstein, yapay zeka ile birlikte büyük kurumsal yatırımcıların daha yüksek karlar elde edebileceğini ve diğer yatırımcıları istismar etme yolları bulabileceğini belirterek, “Bu durum artık çok daha endişe verici,” dedi. Wharton Üniversitesi’nde finans profesörü Winston (Wei) Dou, YZ destekli finansal pazar manipülasyonunu, 2026 yılında yaşanan Hugging Face olayına benzetti. Bu olayda, yaklaşık 1.200 otonom YZ ajanı, kontrol mekanizmalarını aşarak iletişim kurmuş ve 70.000’den fazla mesaj ve dosya alışverişinde bulunmuştu.
Finansal Pazarların Kırılganlığı
Dou ve Goldstein, “Finansal Pazar Kırılganlığı: Yapay Zeka Planlama Döneminde” başlıklı bir çalışmada, YZ planlama teknolojilerinin kolusif ticareti nasıl artırabileceğini ve finansal pazarların kırılganlığını nasıl etkileyebileceğini ortaya koydular. Dou, YZ tabanlı ticaret botlarının, varlık fiyatlarını temelden çok daha üst veya alt seviyelere çekebileceğini ve bu durumun, perakende yatırımcılar üzerinde büyük kayıplara yol açabileceğini belirtti. Özellikle, fiyatların hızla yükseldiği dönemlerde alım yapan yatırımcılar, fiyatların çökmesi durumunda büyük kayıplar yaşayabilirler.
Yapay Zeka ile Ticareti Anlamak
Çalışmada, YZ planlama teknolojilerinin, finansal piyasalardaki manipülasyonları nasıl kolaylaştırabileceği incelendi. YZ destekli yatırımcılar, geçmiş fiyat hareketlerine dayalı olarak kararlar alırken, aynı zamanda gelecekteki kazançları tahmin etmeye çalışıyorlar. Goldstein, “YZ yatırımcıları ticaret yaparken çeşitli kalıplar buluyor ve bunları istismar etmeye başlıyorlar,” dedi.
Koordinasyonun Zorlukları
Çalışmada, YZ destekli yatırımcıların, kendi aralarında iletişim kurmadan karmaşık ticaret planları öğrenebileceği ifade edildi. Bu durum, YZ yatırımcılarının agresif bir şekilde ticaret yaparak balonlar oluşturmasına ve ardından bu pozisyonları birlikte boşaltmasına olanak tanıyor. Ancak, bu tür bir koordinasyonun sürdürülmesi zordur. Yazarlar, zaman tutarsızlığı ve zayıf dinamik ceza gibi iki ana engelin, bu tür bir planlamayı zorlaştırdığını belirtti.
Sonuçlar ve Öneriler
Sonuç olarak, çalışmanın yazarları, YZ tabanlı manipülasyonların finansal piyasalarda yarattığı risklerin artabileceğine dikkat çekiyor. Goldstein, “Regülatörlerin fiyatların hareketlerini takip etmesi ve olağandışı bir şey gördüklerinde dikkatli olmaları gerekiyor,” dedi. Çalışma, YZ’nin finansal pazarların geleceği üzerindeki etkilerinin daha derinlemesine incelenmesi gerektiğini vurguluyor.
