Federal Reserve’in yaptığı bir araştırma, Amerika’daki hanelerin marjinal tüketim eğilimlerinde önemli farklılıklar olduğunu ortaya koydu.
Marjinal Tüketim Eğilimleri (MPC)
Marjinal tüketim eğilimlerinin (MPC) kesin tahminleri, ekonomik faaliyetleri ve ekonomik şokların haneler üzerindeki etkilerini anlamak için kritik öneme sahiptir. Ancak mevcut literatürde, toplam MPC veya MPC’lerin nüfus arasında ne ölçüde değiştiği konusunda bir görüş birliği yoktur.
Federal Reserve çalışanlarıyla birlikte, 2025 Tüketici Finansları Anketi’nde (SCF) hanelerin MPC’lerini doğrudan sorgulayan yeni bir soru ekledik. Katılımcılara, önceki yılki gelirlerini detaylı bir şekilde verdikten sonra, bir yıl boyunca bir aylık normal gelirlerine eşit bir beklenmedik kazancı nasıl harcayacakları soruldu. Bu anket, yüksek gelirli ve yüksek varlıklı haneleri de kapsayarak, MPC’lerin tüm gelir ve varlık dağılımı boyunca değerlendirilmesine olanak tanımaktadır.
Hanelerin Harcama Eğilimleri
Ortalama olarak, haneler bu beklenmedik kazançlarının %22’sini harcayacak, %47’sini tasarruf edecek ve %30’unu borç ödemeye kullanacaklardır. Bu harcama oranı, literatürdeki geniş MPC tahminleri aralığında, düşük uçta yer almaktadır. Gelir ve varlık dağılımlarının çoğunda MPC’ler yavaşça düşmekte, en üst düzeyde ise keskin bir düşüş göstermektedir. Özellikle, gelir ve varlık dağılımlarının en üst %1’lik dilimindeki haneler, diğer hanelere kıyasla önemli ölçüde daha düşük MPC’lere sahip olup, sırasıyla %14 ve %15 civarındadır.
Yüksek Gelirli Hanelerin Tüketim Davranışları
2025 SCF’de hanelerin harcama yanıtları oldukça çeşitlilik göstermekte, ancak genellikle yuvarlak sayılara yoğunlaşmaktadır. Yaklaşık %47’si beklenmedik kazançlarının hiçbirini harcamayacağını belirtmiştir. Beklenmedik kazançların tamamını harcayan hanelerin oranı ise yalnızca %4 civarındadır. Bu durum, beklenmedik kazancın büyüklüğü ile ilişkili olabilir, zira en düşük gelir dilimindeki haneler bile yanıtlarını ortalama olarak 1.500 dolar üzerinden vermektedir.
Hanelerin Gelir ve Varlık Dağılımına Göre MPC’leri
SCF, hanelerin farklı türleri arasında MPC’lerin değişimini inceleme fırsatı sunmaktadır. Gelir ve varlık düzeyine göre yapılan analizler, MPC’lerin genellikle gelir arttıkça düştüğünü göstermektedir. Düşük gelir dilimindeki haneler %28 oranında harcama yaparken, en üst %1’lik dilimde bu oran %14’e düşmektedir. Varlık dağılımında da benzer bir düşüş gözlemlenmektedir.
Likidite ve MPC İlişkisi
Literatürdeki birçok teori, likiditeyi MPC’lerin belirleyici bir unsuru olarak tanımlamaktadır. Likidite durumu, hanelerin harcama davranışlarını etkileyen önemli bir faktördür. SCF, hanelerin likidite durumunu incelemek için kapsamlı bir veri sunmaktadır. Yeterli likiditeye sahip olmayan haneler, beklenmedik gelir değişimlerine karşı daha hassas davranmaktadır.
Sonuçlar ve Politika Önerileri
Bu araştırma, MPC’lerin hanehalkı türleri arasında nasıl değiştiğine dair önemli bulgular sunmaktadır. Politika yapıcılar için bu veriler, ekonomik şoklara karşı etkili stratejiler geliştirmek adına önemli bir kaynak oluşturabilir. Araştırmanın sonuçları, ilerleyen günlerde daha detaylı bir çalışma ile genişletilecektir.
